فراجا گردشگری
گزارش مهر،

آندوسکوپی شکم اسب نادرشاه در پروژه مرمت بزرگترین مجسمه برنزی

آندوسکوپی شکم اسب نادرشاه در پروژه مرمت بزرگترین مجسمه برنزی به گزارش فراجا، مجسمه نادرشاه افشار بزرگترین مجسمه برنزی کشور است که مرمت آن روند اصولی را طی کرده است اما هنوز این مجسمه در معرض صدمه کلاغ ها و آلاینده هاست.


به گزارش فراجا به نقل از مهر، فتح الله نیازی سرپرست گروه مرمت مجسمه نادرشاه در پژوهشگاه میراث فرهنگی گزارشی بمناسبت هفته پژوهش عرضه و در رابطه با گذری بر نتایج حفاظت و مرمت مجسمه صحبت کرد. وی در این گزارش با تکذیب تکان های ۲۰ سانتی این مجسمه که چند سال پیش حرف آن بر سر زبان ها افتاده بود، از دقت و هنرمندی به کار رفته در این مجسمه اطلاع داد و روند مرمت آنرا هم شرح داد و اظهار داشت: این مجسمه روی سکویی به ارتفاع ۱۷ متر قرار دارد که طراحی آنرا مرحوم هوشنگ سیحون انجام داده و مرحوم ابوالحسن صدیقی هم آنرا اجرا کرده است. البته تا وقتی که پاکسازی نشده بود، اداره کل میراث فرهنگی خراسان رضوی هم نمی دانست که مرحوم صدیقی آنرا اجرا کرده است چون نام مجسمه ساز در زیر آلاینده ها پنهان شده بود و ما نام او را در زمان پاکسازی پیدا کردیم همینطور سال ساخت آن هم مشخص شد.
نیازی اظهار داشت: مجسمه نادرشاه بعنوان یکی از یکی از فاخرترین مجسمه های شه ری دهه ۳۰ در رم ایتالیا ساخته شد و در ارتفاعی ۵ متری از پایین تا تبر نادر، با وزنی بیشتر از ۱۴ تن قرار دارد. نیازی با اشاره به اینکه این پروژه یکی از مهم ترین پروژه های مرمت مجسمه های روباز شهری است که توانسته با این فرم پژوهش کار را به سر انجام برساند اظهار داشت: مجسمه نادرشاه بزرگترین مجسمه برنزی است که تا کنون مرمت شده است. از این جهت بسیار اهمیت دارد حتی هم اکنون می توانیم این روند پژوهش را در جاهای دیگر و کشورهای دیگر هم اجرا نماییم.

نیازی با بیان این که سال ۹۶ کارهای مطالعاتی این مجسمه انجام شد اما بعد از تخصیص اعتبار درسال ۱۴۰۱ مرمت آن به سر انجام رسید اظهار داشت: مرحوم سیحون دقت زیادی در طراحی این مجسمه داشته است ما این را زمانیکه مرمت و پاکسازی کردیم متوجه شدیم چون مجسمه طوری ساخته شده که بتواند از تنش باد جلوگیری نماید و پایه آنرا به صورت شیب دار درست کرده است. بخش عظیم مجسمه تو خالی است و می توانست باد آنرا خراب کند اما از سال ۴۲ که نصب شده تا کنون هیچ اتفاقی نیفتاده دلیل آن هم به خاطر سکوی شیب دارش است. وی ادامه داد: در دوره ای عنوان شد که این مجسمه ۲۰ سانت تکان خورده است. روند آزمایشگاهی صورت گرفت و دیدیم که هیج تکاین نخورده ولی این اتفاق باعث شد که کار مرمت را انجام دهیم. نیازی اظهار داشت: تنشی روی پشت اسب و لباس نادر وجود داشت که نگران کننده بود. شاهد گذاشتیم و دیدیم دهانه ترک بازتر شده است و اگر مجسمه در این بخش ترک عمیق تری برمی داشت؛ بخشی از آن سقوط می کرد.
وی از روش های به کار برده شده در مرمت اطلاع داد و اظهار داشت: ما تمام روند مطالعاتی را پیش بردیم حتی روی نمونه آلیاژها کار کردیم ولی نتایج کار چیزی دیگری شد. موقعی که سطح ترک را باز کردیم دیدیم ریخته گری که برای آن شده، ناخالصی زیادی داشته است و حفره زیادی داشت پس ترک را باز کردیم و جک گذاشتیم تا باد ترک را بیشتر نکند پس از آن به محدوده ای که ترک داشت گرما برای جوشکاری دادیم و نتیجه مطلوب گرفته شد.

این مرمتگر فرآیند جوشکاری ترک های تنشی مجسمه را توضیح داد و اظهار داشت: این جوشکاری با لحیم سخت انجام شد. همینطور قرار بود قرار بود ۵ متر از سطح آنرا پتینه و مرمت نماییم اما به کل مجسمه تعمیم داده شد. در سالهای مختلف این مجسمه پایش نشده بود ازاین رو مجبور شدیم که کل مجسمه را باردیگر مرمت نماییم. این عضو پژوهشکده حفاظت و مرمت با اشاره به اینکه این مجسمه در سال ۱۳۳۸ ریخته گری شده و سال ۱۳۴۲ نصب شده است اظهار داشت: ما مجسمه را هم در سال ۹۷ پاکسازی کردیم ولی از آب مقطر استفاده شد چون آب آن منطقه به علت شرایط کلری بودن و نمک برای پاکسازی مجسمه مناسب نبود. به قول نیازی؛ سیحون محدوده مجسمه را با المان باغ ایرانی طراحی نموده بود اما بعداً مدیران، به سلیقه خودشان درخت های دانه دار مثل کاج در آن محدوده کاشتند. فضله کلاغ و کبوترهایی که در این درختها هست باعث خوردگی مجسمه شده است. نویزر نصب کردند تا پرنده ها نزدیک آن نشوند ولی مثل این که آن نویزر پس از مدتی خراب شد و ناکارآمد بود. وی به جرم های سخت روی مجسمه اشاره نمود و اظهار داشت: نمی شد آنها را با شست و شوی معمولی از بین برد. مخالف باز شدن مجسمه بودیم نیازی اظهار داشت: پای راست و کمر اسب صدمه خوردگی داشت دسترسی به فضای داخلی مجسمه نداشتیم. ازاین رو آندوسکوپی کردیم تا ببینیم چطور میتوان آنرا ترمیم کرد. چند سال پیش پسر مرحوم صدیقی پیشنهاد داده بود که مجسمه پایین بیاید باز شود و یک مرتبه مرمت کامل کند ولی آن زمان مخالفت شد ما هم موافق نبودیم. چون اصالت اثر خدشه دار می شد. زمانیکه این بخش از مجسمه را ساخته بودند، از هم جدا بوده است، کسی می توانسته از یک دریچه به داخل اسب برود و پیج های آنرا پرچ کند و وقتی کارش به اتمام رسید، از یک دریچه بیرون بیاد و کار را ببندد ولی ما کار پایش این بخش را با آندوسکوپی داخل شکم اسب انجام دادیم و نیازی به باز شدن مجسمه نبود. این مرمتگر از صدمه به قسمتهایی از پرچم دست سربازها اشاره نمود و اظهار داشت: برای پرکردن آن از چسب فلز اپوکسی دو جزئی به همراه مش پلی استایرن استفاده شد. وی ادامه داد: در زیر پای مجسمه صخره برنزی داریم که آب انباری داخلش هست. زمانیکه مجسمه نادر ساخته شده، مرحوم سیحون آینده نگری کرده بود که اگر آب در مجموعه برای آبیاری درختان نبود، از این آب انبار استفاده گردد. ولی بعدها آنرا بستند و سطح پایه را ایزوگام کردند! این ایزوگام کار درستی نبوده است از اینجا آب به پای اسب نفوذ کرده و صدمه زده است! اثر فضله پرندگان روی مجسمه نیازی بیان نمود: پس از اینکه مرمت مجسمه انجام شد، پس از سه ماه دیدیم که فضله پرندگان روی بدن اسب نشسته است این به علت کاشت درختان دانه دار است که پرندگان را به سمت مجسمه نزدیک می کند و باعث می شود این فضله ها روی آن بریزد. ما نامه زدیم که فکری به حال آن کنند باید درخت بدون صدمه زدن، جا به جا شود و به مجسمه نویزر وصل کنند تا پرندگان اطراف آن نروند. همانطور که حالا کاشی های حرم مطهر به علت نصب نویزر در امان هستند. نیازی اظهار داشت: این اثر جزو آثاری است که نباید مرمت آن رها شود. یک مرتبه دیگر باید این مجسمه اسکن لیزر شود و مطالعات ادامه پیدا کند. باید بدانیم که تنش های مختلفی به آن وارد شده است یا نه. همینطور دسترسی به آن امکان پذیر نیست باید نردبان دائمی تعبیه شود. وی ادامه داد: باید سالانه کارهای حفاظتی همچون پاکسازی سطحی باید صورت گیرد. این مجسمه هم به پاکسازی نیاز دارد. البته آب آن منطقه کلرید است و با آن آب نمی توان پاکسازی کرد.

وی درخواست نمود که بررسی دوباره خوردگی بخش داخلی پای اسب، طراحی اجرای سازه نگهدارنده زیر اسب جهت پیشگیری از فرسایش دینامیکی و استاتیکی، تجدید پوشش نهایی هر ۵ سال یکبار به صورت متناوب صورت گیرد.


منبع:

1402/09/29
21:37:18
0.0 / 5
324
تگهای خبر: آزمایش , حفاظ , شهر , طراحی
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۸ بعلاوه ۴
فراجا
faraja.ir - حقوق مادی و معنوی سایت فراجا محفوظ است - سال 1396 تا 1402

فراجا

یافتن بهترین جا برای گردشگری
تماس جهت تبلیغات در سایت: 3722-470-912