به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر به مناسبت روز جهانی صنایع دستی با شعار «صنایع دستی، اصالت، هویت و اقتصاد خلاق» نشست خبری در این خصوص در وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی برگزار شد، بهروز ندائی سرپرست معاونت صنایع دستی کشور ضمن اشاره به گستردگی فعالیتهای صنایع دستی در استانهای مختلف اظهار داشت: بیشترین تلاش و فعالیت در این زمینه توسط همکاران ما در استان ها صورت می گیرد و خوشبختانه صنایع دستی در ایران بخش مهمی از اقتصاد کشور را به خود مختص کرده است.
وی اظهار نمود: بر مبنای آخرین آمار جمع آوری شده، ۶۲۳ هزار نفر در حوزه صنایع دستی کشور فعالیت دارند که از این شمار ۵۰۸ هزار نفر را بانوان و ۱۱۹ هزار نفر را آقایان می سازند و این کنشگران در ۱۸ گروه رشته صنایع دستی مشغول فعالیت هستند.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور اضافه کرد: تا حالا ۲۹۹ رشته صنایع دستی در کشور به تصویب وزارت میراث فرهنگی رسیده و مجوز فعالیت دریافت کرده است. حدود ۸۰ درصد رشته های رایج صنایع دستی کشور در همین چارچوب درحال فعالیت هستند.
ندائی افزود: از نظر تعداد فعالان، بیشترین فراوانی در ارتباط با رشته های بافت های داری و سپس صنایع دستی چوبی است و در مجموع حدود ۱۵۸ هزار نفر در کشور در این بخش ها فعالیت دارند. برخی رشته های خاص نیز تعداد کنشگران خیلی محدودی دارند و حتی در بعضی موارد کمتر از پنج نفر مشغول فعالیت هستند.
وی ضمن اشاره به تغییر رویکرد تولیدات صنایع دستی کشور اظهار داشت: خوشبختانه تولیدات صنایع دستی به سوی کاربردی شدن حرکت کرده است؛ بگونه ای که بالاتر از ۶۰ تا ۷۰ درصد تولیدات امروز، علاوه بر جنبه هنری، کاربرد مصرفی نیز دارند و این مساله هم در بازار داخلی و هم در حوزه صادرات صنایع دستی اهمیت زیادی دارد.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور از تلاش فعالان، هنرمندان و دست اندرکاران این حوزه تقدیر نمود و اظهار داشت: پارسال اقدامات خوبی در حوزه حمایت و توسعه صنایع دستی انجام شده و این روند با همکاری همه بخش ها ادامه خواهد داشت.
گام های جدید برای دفاع از کنشگران صنایع دستی
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور، ضمن اشاره به اقدامات انجام شده برای حمایت و تسهیل خدمات به کنشگران صنایع دستی اظهار داشت: در سالهای گذشته حوزه صنایع دستی، میراث فرهنگی و گردشگری معمولا در زیرمجموعه حمایت های سایر دستگاه ها تعریف می شد، اما در قانون برنامه هفتم پیشرفت، برای اولین بار بصورت مشخص به وظایف وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اختصاص پیدا کرد.
وی اضافه کرد: در این قانون، موضوع هایی همچون ایجاد اشتغال، آموزش و توسعه صادرات برای وزارت میراث فرهنگی تعریف شده است، البته در اجرای این قانون نواقصی وجود دارد و ما اصلاحات پیشنهادی خودرا آغاز نموده ایم.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور ضمن اشاره به ایرادات موجود در ماده ۸۳ قانون برنامه هفتم اظهار نمود: در این ماده مبحث رشد اقتصادی بصورت کلی با عدد هشت درصد طرح شده، اما مشخص نشده سهم حوزه صنایع دستی در این رشد چه میزان است و همینطور سهم صنایع دستی و فرش در حوزه صادرات نیز باید بصورت دقیق تعیین شود تا مشخص باشد چه میزان از ظرفیت صادرات در ارتباط با کنشگران این حوزه است.
ندائی افزود: در همین زمینه پیشنهادات اصلاحی را به مجلس شورای اسلامی و سازمان برنامه و بودجه ارسال کرده ایم و پیگیر هستیم تا سهم صنایع دستی در فاکتورهای اشتغال و صادرات به صورت شفاف مشخص شود.
وی همینطور از تشکیل تشکل های حرفه ای در حوزه صنایع دستی اطلاع داد و اظهار داشت: مبحث تشکیل تشکل های تخصصی از اقدامات مهمی است که در برنامه هفتم مورد توجه قرار گرفته است. بعد از تشکیل تشکل های حرفه ای در استانها، برنامه تشکیل تشکل ملی این حوزه نیز در دستور کار قرار خواهد گرفت.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور ضمن اشاره به افزایش حمایت های مالی از کنشگران این حوزه اظهار داشت: تا سال قبل تسهیلات صنایع دستی و بوم گردی ها در چارچوب های مختلف مانند مشاغل خانگی و سایر طرح ها ارایه می شد، اما با پیگیری های انجام شده این حوزه بصورت مستقل در ردیف حمایت ها قرار گرفت و الان وزارت میراث فرهنگی در کنار وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت از دستگاه های اصلی دریافت کننده این تسهیلات است.
معرفی ۱۸ هزار نفر از کنشگران صنایع دستی برای دریافت تسهیلات
وی اضافه کرد: طی دو ماه گذشته بالاتر از ۱۸ هزار نفر از کنشگران صنایع دستی برای دریافت تسهیلات معرفی شده اند و بالاتر از دو تا سه همت تسهیلات در این زمینه اختصاص پیدا کرده است. این اتفاق در تاریخ دفاع از صنایع دستی کشور بی سابقه بوده که در مدت کوتاهی تعداد زیادی از کنشگران توانسته اند از تسهیلات با نرخ پایین بهره مند شوند.
ندائی ضمن اشاره به برنامه های سال آینده اظهار داشت: برای سال ۱۴۰۵ پیشبینی شده رقم قابل توجهی از منابع، حدود ۱۲ همت، به کنشگران حقیقی حوزه صنایع دستی اختصاص پیدا کند؛ چه افرادی که بصورت انفرادی فعالیت می نمایند و چه مجموعه های فعال این بخش.
وی در ادامه ساماندهی بازارچه های صنایع دستی را از دیگر برنامه های مهم عنوان نمود و اظهار داشت: در دو سه ماه گذشته مبحث ساماندهی بازارچه های صنایع دستی در تمام کشور شروع شده و حدود ۹۸ بازارچه صنایع دستی در برنامه ساماندهی و توسعه قرار گرفته اند.
آغاز هوشمندسازی سامانه ها و دفاع از هنرمندان
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور، ضمن اشاره به برنامه های جدید برای ساماندهی بازار صنایع دستی اظهار داشت: تصمیم گرفته ایم مدیریت و بهره برداری از بازارچه های صنایع دستی را به خود کنشگران این حوزه واگذار نماییم. هر فرد یا مجموعه ای از کنشگران صنایع دستی که درخواست داشته باشد و شرایط لازم را رعایت کند، می تواند در این مورد فعالیت کند.
وی اضافه کرد: در مواردی که بازارچه ها در اختیار شهرداری ها قرار دارد، تلاش می نماییم با حمایت و همکاری شهرداری ها، زمینه توسعه و تقویت حضور کنشگران صنایع دستی در این فضاها فراهم گردد تا تکلیف بازار صنایع دستی کشور به صورت مشخص تری دنبال شود.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور همینطور از اجرای طرح هوشمندسازی در این زمینه اطلاع داد و اظهار نمود: پروسه هوشمندسازی بازارچه ها، نمایشگاه ها، نحوه نام نویسی کنشگران و مدیریت تشکل ها در چارچوب سیستم های مربوطه انجام شده است و کنشگران صنایع دستی می توانند از این ظرفیت برای ساماندهی فعالیتهای خود بهره گیرند.
ندائی در ادامه ضمن اشاره به اصلاح پروسه ثبت آثار تاریخی اظهار داشت: در حوزه میراث فرهنگی اقدامات خوبی برای بروزرسانی پروسه ثبت آثار باستانی، شهرها و روستاهای تاریخی انجام شده است. از این پس ثبت شهرها و روستاها، چه در سطح ملی و چه در سطح جهانی، بر مبنای شاخصها و معیارهای مشخص صورت خواهد گرفت و روند ثبت از حالت سفارشی خارج می شود.
وی اضافه کرد: اگر یک روستا یا شهر تاریخی دارای فاکتورهای تعریف شده باشد، حتما امکان ثبت آن وجود خواهد داشت و قبل از ثبت جهانی نیز برنامه ها و الزامات لازم بر مبنای همین شاخصها مشخص خواهد شد.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور ضمن اشاره به برنامه های هفته صنایع دستی اظهار داشت: در هفته صنایع دستی، برنامه های متنوعی در سطح استانی و ملی برگزار می شود و وزارت میراث فرهنگی بیشتر نقش راهبری و سیاستگذاری را دنبال می کند.
وی افزود: یکی از برنامه های ملی، اعطای درجه هنری به هنرمندان صنایع دستی است. در سالهای گذشته ارزیابی هنرمندان در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام می شد، اما با مصوبه جدید این مسئولیت به وزارت میراث فرهنگی منتقل شده و شورای مربوطه تشکیل شده است تا پروسه تدوین و اعطای درجه هنری در خود وزارت خانه صورت گیرد.
ندائی این اقدام را قدمی باارزش برای جامعه هنری صنایع دستی دانست و اظهار داشت: درجه هنری به هنرمندان این حوزه، جایگاه مستقلی می دهد و با مدارک معتبر ملی قابل تطبیق خواهد بود.
وی همینطور به اقدامات انجام شده در حوزه آموزش اشاره نمود و اظهار داشت: ارتباط با وزارت آموزش و پرورش، سازمان فنی و حرفه ای و اعطای مجوز برای بخش خصوصی به منظور فعال کردن مراکز آموزشی، همچون اقدامات مهم در این زمینه بوده است. همینطور برای آموزش مربیان نیز برنامه هایی درنظر گرفته شده است.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور اضافه کرد: در حوزه استانداردسازی نیز با همکاری سازمان ملی استاندارد اقدامات لازم در حال انجام می باشد تا کیفیت تولیدات صنایع دستی ارتقا پیدا کند.
وی تاکید کرد: هدف ما دفاع از تولیدکنندگان، توسعه بازار، معرفی بهتر محصولات و ایجاد شرایط مناسب تر برای فعالیت هنرمندان صنایع دستی کشور است.
کاهش گردشگران بعد از جنگ، بازار صنایع دستی را تحت تأثیر قرار داد
ندائی ضمن اشاره به تأثیر شرایط بعد از جنگ بر فعالیتهای صنایع دستی اظهار داشت: بعد از جنگ، در بعضی جزایر کشور نمایشگاه های صنایع دستی برگزار نشد و عملا فروش و عرضه محصولات صنایع دستی در این مناطق متوقف گردید.
وی اضافه کرد: کاهش حضور گردشگران، خصوصاً توریستهای خارجی، لطمه قابل توجهی به بازار صنایع دستی وارد کرد؛ چونکه بخش مهمی از فروش محصولات صنایع دستی در مناطق گردشگری، بوسیله حضور و خرید گردشگران صورت می گیرد.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور اظهار نمود: متاسفانه بعد از بحران جنگ، ورود توریست به کشور کاهش پیدا کرد و این مساله سبب شد یکی از مهم ترین مسیرهای دفاع از هنرمندان صنایع دستی، یعنی خرید مستقیم گردشگران، از بین برود.
ندائی افزود: برای جبران خسارت های واردشده، ارزیابی شده حدود یک و دو دهم همت بصورت مستقیم و غیرمستقیم در حوزه صنایع دستی تحت تأثیر قرار گرفته است و درحال برنامه ریزی برای ارایه تسهیلات و حمایت های مالی به هنرمندان فعال در حوزه صنایع دستی و صنایع سنتی هستیم.
وی تاکید کرد: هدف این حمایت ها حفظ اشتغال، کمک به ادامه فعالیت تولیدکنندگان و ایجاد شرایط مناسب برای برگشت رونق به بازار صنایع دستی کشور است.
حضور گردشگران در بعضی جزایر از حدود ۸۰ درصد به میانگین نزدیک به ۲۰ درصد کاهش پیدا کرد
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور، ضمن اشاره به تأثیر شرایط اخیر بر حوزه گردشگری و صنایع دستی اظهار داشت: ساختمان ما نیز مورد تهاجم دشمن قرار گرفت و خسارت های قابل توجهی به وجود آمد. در حوزه گردشگری، خصوصاً در مناطق جنوبی کشور، برخی مراکز اقامتی با کاهش شدید فعالیت مواجه گشتند و در بعضی نقاط میزان پذیرش توریست به نزدیک صفر رسید.
وی اضافه کرد: در مقایسه با سالهای قبل، میزان حضور گردشگران در بعضی جزایر از حدود ۸۰ درصد به میانگین نزدیک به ۲۰ درصد کاهش پیدا کرد و این مساله بصورت مستقیم بر صنایع دستی نیز اثر گذاشت.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور افزود: برآورد ما نشان میدهد گردش مالی مستقیم و غیرمستقیم حوزه صنایع دستی در کشور حدود ۱.۲ همت است و کاهش تعداد خریداران و گردشگران، تأثیر قابل توجهی بر فعالیت هنرمندان این حوزه داشته است.
ندائی ضمن اشاره به شرایط استان هرمزگان اظهار داشت: اگر مانند سالهای گذشته شاهد حضور گسترده گردشگران در استان هایی مانند هرمزگان بودیم، میزان فروش صنایع دستی نیز افزایش پیدا می کرد، اما این اتفاق به علت شرایط موجود رخ نداد. به این علت مبحث را بررسی و لطمه شناسی کردیم.
وی اظهار نمود: برای جبران بخشی از این لطمه ها، برنامه هایی در حوزه تامین مواد اولیه و دفاع از اشتغال از دست رفته کنشگران صنایع دستی درنظر گرفته شده است. همینطور در همین جهت، طی مدت اخیر ۱۸ هزار نفر از کنشگران این حوزه برای دریافت تسهیلات معرفی شده اند.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور در ادامه از برنامه های جدید برای توسعه فروش صنایع دستی اطلاع داد و اظهار داشت: در استان ها برنامه هایی درحال اجراست تا محصولات تولیدکنندگان جمع آوری، در سیستم های فروش بارگذاری و زمینه عرضه آنها برای خریداران داخل کشور فراهم گردد.
ندائی اضافه کرد: هدف اینست که با استفاده از ظرفیت سیستم های فروش، ارتباط مستقیم تری میان تولیدکنندگان صنایع دستی و خریداران ایجاد شود تا بخشی از مشکلات بازار فروش این محصولات کاهش پیدا کند.
برگزاری بالاتر از ۱۲۰ نمایشگاه صنایع دستی در هفته صنایع دستی
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور، ضمن اشاره به برنامه های هفته صنایع دستی اظهار داشت: هم زمان با این هفته، بالاتر از ۱۲۰ نمایشگاه صنایع دستی در تمام کشور توسط همکاران ما در استان ها برگزار می گردد تا زمینه معرفی و فروش محصولات هنرمندان فراهم گردد.
وی اضافه کرد: در تمام استانها، خصوصاً مراکز استانها، بازارچه ها و فضاهایی برای عرضه صنایع دستی فعال است که نقش برجسته ی در معرفی تولیدات هنرمندان و ایجاد ارتباط مستقیم میان تولیدکننده و خریدار دارد.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور افزود: تسهیلاتی نیز برای دفاع از کنشگران این حوزه، خصوصاً در حوزه تامین مواد اولیه، درنظر گرفته شده است تا تولیدکنندگان بتوانند فعالیت خودرا با شرایط مناسب تری ادامه دهند.
ندائی ضمن اشاره به اهمیت تعاملات بین المللی اظهار نمود: توسعه همکاری با نهادهای جهانی صنایع دستی و ثبت شهرها و روستاهای جهانی صنایع دستی، نقش مهمی در معرفی محصولات ایرانی در سطح جهان دارد و می تواند به افزایش فروش و بازارهای جدید برای هنرمندان کمک نماید.
وی ضمن اشاره به وضعیت صادرات صنایع دستی اظهار داشت: آمار رسمی صادرات صنایع دستی کشور، تنها بخشی از حقیقت را نشان می دهد، چونکه بخش قابل توجهی از صادرات بصورت چمدانی و غیررسمی صورت می گیرد.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور اضافه کرد: در گذشته در بعضی استانها، همچون اردبیل، شاهد تولیدات باکیفیت و صادرات قابل توجهی بودیم. بررسی ها نشان داده آماری که بصورت رسمی اعلام می شود امکان دارد بخش کوچکی از میزان حقیقی صادرات باشد و در بعضی موارد، آمار ثبت شده تنها حدود ۱۰ درصد از صادرات حقیقی را نشان میدهد.
ندائی با تاکید بر تغییر رویکرد بازار صنایع دستی اظهار داشت: امروز صنایع دستی علاوه بر جنبه هنری، بیشتر به سوی تولیدات کاربردی حرکت کرده است و مصرف کنندگان داخلی و گردشگران نیز از این محصولات در زندگی روزمره استفاده می نمایند.
وی تصریح کرد: هدف اصلی توسعه صنایع دستی، علاوه بر افزایش صادرات، ایجاد اشتغال پایدار برای هنرمندان و کنشگران این حوزه است و تلاش می نماییم با تقویت بازار داخلی و خارجی، زمینه رونق بیشتر این بخش فراهم گردد.
شناسایی ۱۲۲ کارگاه لطمه دیده صنایع دستی و بیشترین خسارت ها در زنجان، اصفهان و کردستان
ندائی ضمن اشاره به روند بررسی خسارت های واردشده به کنشگران این حوزه اظهار داشت: اطلاعات کارگاه های لطمه دیده بصورت مستمر از استان ها دریافت و در سامانه مربوطه ثبت و بررسی می شود.
وی ادامه داد: بیشترین تعداد کارگاه های صنایع دستی که گرفتار لطمه شده اند در ارتباط با استانهای زنجان، اصفهان و کردستان بوده است و در مجموع ۱۲۲ کارگاه لطمه دیده شناسایی شده اند.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور افزود: همکاران ما در استان ها درحال تکمیل پروسه شناسایی و ثبت اطلاعات هستند تا وضعیت واحدهای متضرر بصورت دقیق مشخص شود و اقدامات حمایتی موردنیاز برای آنها انجام گیرد.
ندائی ضمن اشاره به خسارت های واردشده به جامعه صنایع دستی اظهار داشت: بخشی از کنشگران این حوزه علاوه بر لطمه های اقتصادی، شرایط دشواری را پشت سر گذاشته اند و دفاع از هنرمندان و تولیدکنندگان لطمه دیده در دستور کار قرار دارد.
او همینطور اعلام نمود: در جریان این حوادث، پنج نفر از کنشگران و مرتبطان این حوزه به شهادت رسیدند.
توسعه بازاریابی الکترونیکی صنایع دستی و پیگیری بیمه کنشگران این حوزه
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور، با تاکید بر لزوم اصلاح پروسه بازاریابی صنایع دستی اظهار داشت: باید به سمتی حرکت نماییم که بازار فروش محصولات مشخص، شفاف و بصورت الکترونیکی مدیریت شود تا خریدار مشخص باشد و تولیدکننده بتواند سهم حقیقی خودرا از فروش دریافت کند.
وی اضافه کرد: اگر این زنجیره به صورت درست طراحی شود، سود بیشتری به تولیدکننده اصلی خواهد رسید و کنشگران صنایع دستی از مزایای حقیقی تولید خود بهره مند می شوند.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور در ادامه به مبحث بیمه هنرمندان صنایع دستی اشاره نمود و اظهار داشت: بخش زیادی از کنشگران این حوزه بصورت غیرمستقیم درحال فعالیت هستند و خیلی از آنها خودشان حق بیمه پرداخت می کنند، اما دولت نیز در این مورد حمایت هایی دارد که باید استمرار پیدا کند.
ندائی اظهار نمود: اکنون بخشی از حق بیمه کنشگران صنایع دستی با مشارکت دولت پرداخت می شود و این روند ادامه خواهد داشت، اما با عنایت به بالارفتن هزینه ها و شرایط اقتصادی، نیاز است حمایت ها تقویت شود.
وی افزود: دولت برای هر فرد زیر پوشش بیمه در حوزه های مختلف مانند صنایع دستی، ساختمان و فرش، سالانه مبالغ قابل توجهی پرداخت می کند که رقم آن برای هر نفر حدود ۶۰ میلیون تومان است.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور اظهار داشت: اگر سهم بیمه کنشگران صنایع دستی را محاسبه نماییم، حمایت دولت برای این بخش رقم قابل توجهی خواهد بود و به این علت مبحث حفظ و افزایش سهمیه بیمه هنرمندان صنایع دستی را پیگیری کرده ایم.
ندائی اضافه کرد: در این مورد نامه نگاری هایی انجام شده تا افرادی که از سهمیه بیمه خارج شده اند جایگزین شوند و همینطور تعداد افراد زیر پوشش افزایش پیدا کند تا حمایت بیمه ای از کنشگران حقیقی این حوزه تقویت شود.
منبع: faraja.ir