میزگرد مهر با موضوع گردشگری و صادرات-۳

حلقه های گمشده اقتصاد صنایع دستی در شهر جهانی

به گزارش فراجا، مسئولان و کنشگران حوزه صنایع دستی در میزگرد مهر می گویند: نبود نظام آماری، ضعف بازاریابی و دشواری های صادراتی فاصله میان کارگاه های هنری اصفهان و بازارهای جهانی را افزایش داده است.

خبرگزاری مهر، گروه استان ها، کوروش دیباج: تحلیل های عرضه شده در بخش دوم از میزگرد تخصصی خبرگزاری مهر «اقتصاد صنایع دستی اصفهان؛ از نشان های جهانی تا واقعیت های کارگاهی در وضعیت بحران» نشان داد(مشروح کامل میزگرد را از اینجا بخوانید) که یکی از ریشه ای ترین موانع در راه توسعه این حوزه، فقدان نظام اطلاعاتی منسجم و داده های آماری قابل اتکا است؛ امری که عملا سیاستگذاری های کلان را به تصمیم گیری هایی مقطعی و فاقد پشتوانه علمی تقلیل می دهد. در ادامه آن تحلیل ها، حاضران با تکیه بر فاصله عمیق میان سرفصل های دانشگاهی و تقاضای واقعی بازار، بر ضرورت باز تعریف سیستم ارزش با تاکید بر برندینگ، استانداردسازی و شناسنامه دار کردن آثار مهر اصالت یونسکو پافشاری کردند تا امکان گذار از بازارهای سنتی به پلت فرم های نوین فراهم گردد.

اکنون در گام پایانی این واکاوی، محوریت مباحث به سوی آینده پژوهی توسعه این بخش و نقشه راه خروج از وضعیت انفعالی معطوف شده است. در این لایه از تحلیل، ایفای نقش هم افزای نهادهای متولی همچون شهرداری ها به عنوان دبیرخانه های اجرایی، میراث فرهنگی در مقام هماهنگ کننده حاکمیتی، و دانشگاه ها به عنوان پیشران های نوآوری بررسی می شود. هدف، تبیین چگونگی عبور از تصدی گری های سریع دولتی و حرکت به سوی واگذاری های اصولی به بخش خصوصی توانمند است.

در پایان این بررسی، راهکارهای تحریک تقاضا در بازارهای داخلی و خارجی، به کارگیری دیپلماسی شهری و پیمان های خواهرخواندگی، توسعه نظام بسته بندی کاربردی و کاربرد ابزارهای حقوقی و گمرکی برای تسهیل مبادلات ارزی مورد تحلیل قرار می گیرد. متولیان امر و کارشناسان در این بخش تلاش می کنند تا نسخه پایدار برای بازگرداندن اصفهان به جایگاه واقعی خود در لیگ برتر شهرهای خلاق جهان، از راه همگرایی میان اصالت هنری و عقلانیت اقتصادی عرضه کنند.

باید زنجیره کامل اقتصاد صنایع دستی را ببینیم

محمد عطریان، هنرمند و فعال صنایع دستی با اشاره به این که صنایع دستی اغلب تنها از زاویه تولید مورد توجه قرار می گیرد، می گوید: یکی از اشکالات اساسی این حوزه آنست که ما هنوز به صنایع دستی به عنوان یک زنجیره کامل اقتصادی نگاه نمی نماییم. در خیلی از موارد تصور می شود اگر هنرمند بتواند محصول با کیفیت تولید نماید، مسیر موفقیت بطور طبیعی طی خواهد شد؛ در صورتیکه در اقتصاد امروز تولید تنها یکی از حلقه های سیستم ارزش است.

او ادامه می دهد: در کنار تولید، موضوع هایی مانند طراحی محصول، بسته بندی، برندسازی، بازاریابی و دسترسی به بازارهای جهانی اهمیت بسیار زیادی دارد. اگر هر یک از این حلقه ها گرفتار ضعف باشد، محصولی که با صرف زمان و مهارت فراوان تولید شده، ممکنست هیچگاه به بازار مناسب خود نرسد. متاسفانه در سالهای گذشته توجه کمتری به این بخش ها شده و همین مساله سبب شده فاصله میان کارگاه های تولیدی و بازارهای جهانی افزایش پیدا کند.

این هنرمند صنایع دستی تاکید می کند که امروز در خیلی از کشورها صنایع فرهنگی با نگاهی بطورکامل اقتصادی مدیریت می شوند. در این کشورها هنرمند در کنار مهارت هنری، به ابزارهای نوین فروش و بازاریابی هم دسترسی دارد و نهادهای مختلف به شکل هماهنگ برای توسعه بازار فعالیت می نمایند. در صورتیکه در ایران هنوز خیلی از هنرمندان به شکل فردی و بدون پشتوانه حرفه ای تلاش می کنند آثار خودرا عرضه کنند.

عطریان در ادامه می گوید: اگر قرار باشد صنایع دستی به یکی از پایه های اقتصاد فرهنگی کشور تبدیل گردد، باید نگاه سیاستگذاری هم تغییر کند. او پیشنهاد می دهد ایجاد مراکز تخصصی بازاریابی، توسعه پلت فرم های فروش آنلاین و دفاع از برندهای هنری می تواند گام مهمی در این راه باشد.

صادرات صنایع دستی نیازمند سیاستگذاری واقعی است

علی بردبار فعال حوزه صادرات دستبافته ها و صنایع دستی با اشاره به تجربه فعالیت در حوزه صادرات دستبافته ها و صنایع دستی می گوید: بازار جهانی برای صنایع دستی ایران وجود دارد و این مساله بارها در نمایشگاه ها و تعاملات تجاری ثابت شده است. خیلی از مشتریان خارجی به اصالت و کیفیت صنایع دستی ایران علاقه مند هستند و این محصولات را به عنوان کالاهای فرهنگی پرارزش می شناسند.

او تأکید می کند: مسیر صادرات برای کنشگران این حوزه هنوز هموار نیست. بردبار توضیح می دهد: پیچیدگی های گمرکی، مشکلات مربوط به نقل وانتقال مالی و نوسانات ارزی سبب شده خیلی از صادرکنندگان با ریسک های جدی مواجه شوند. در چنین شرایطی طبیعی است که بعضی از کنشگران اقتصادی تمایل کمتری برای حضور در بازارهای خارجی داشته باشند.

این فعال حوزه صادرات دستبافته ها و صنایع دستی ادامه می دهد: در خیلی از کشورها دولت ها صنایع فرهنگی را به عنوان بخشی از هویت ملی خود حمایت می کنند و برای توسعه صادرات آن برنامه های مشخصی دارند. اما در ایران هنوز چنین سیاستهای منسجم و بلندمدتی در حوزه صنایع دستی شکل نگرفته است.

بردبار تصریح می کند: اگر سیاستهای اقتصادی بگونه ای طراحی شود که صادرات صنایع دستی تسهیل شود، این حوزه می تواند سهم قابل توجهی در اقتصاد غیرنفتی کشور داشته باشد. او تاکید می کند که دفاع از صادرکنندگان، ایجاد زیرساخت های بازاریابی بین المللی و حضور مستمر در بازارهای هدف همچون اقداماتی است که می تواند در این مورد مؤثر باشد.

حفظ اصالت همراه با نوآوری

عباس شیردل هنرمند قلمزن و رئیس پیشین اتحادیه صنایع دستی اصفهان با اشاره به تجربه طولانی خود در هنر قلمزنی می گوید: یکی از مهم ترین خاصیت های صنایع دستی ایران اصالت و ریشه تاریخی آن است. خیلی از هنرهایی که امروز در اصفهان تولید می شود، صدها سال قدمت دارند و همین مساله به آنها ارزش فرهنگی ویژه ای می دهد.

او می افزاید: حفظ اصالت نباید به مفهوم بی توجهی به تحولات بازار باشد. بازار جهانی امروز با گذشته تفاوت های زیادی دارد و سلیقه مصرف کنندگان هم تغییر کرده است. بدین سبب هنرمندان باید تلاش کنند در عین حفظ هویت سنتی آثار، به نیازهای جدید بازار هم توجه داشته باشند.

هنرمند قلمزن و رئیس پیشین اتحادیه صنایع دستی اصفهان می افزاید: برای نمونه در حوزه طراحی محصول میتوان تغییراتی ایجاد کرد که سبب شود صنایع دستی در زندگی روزمره مردم کاربرد بیشتری پیدا کند. این مساله نه تنها ارزش اقتصادی آثار را بیشتر می کند، بلکه سبب می شود نسل جوان هم ارتباط بیشتری با این هنرها برقرار کند.

این هنرمند قلمزن همین طور بر اهمیت همکاری میان هنرمندان و طراحان صنعتی تاکید می کند و می گوید: چنین همکاری هایی می تواند به خلق محصولات نوآورانه و با این وجود اصیل منجر شود.

عناوین جهانی باید به فرصت اقتصادی تبدیل شوند

مجدالدین تاج رئیس اتحادیه صنایع دستی اصفهان با اشاره به جایگاه بین المللی اصفهان در حوزه صنایع دستی می گوید: کمتر شهری در جهان وجود دارد که همزمان عنوان شهر جهانی صنایع دستی و شهر خلاق را داشته باشد. این دو عنوان می تواند یک برند بسیار قدرتمند برای معرفی اصفهان در سطح جهانی باشد.

او می افزاید: استفاده از این ظرفیت هنوز بطور کامل محقق نشده است. تاج توضیح می دهد: اگر این عناوین با برنامه ریزی اقتصادی و تجاری همراه شود، می تواند به جذب گردشگران بیشتر و توسعه بازار صنایع دستی کمک نماید.

رئیس اتحادیه صنایع دستی اصفهان همین طور به مشکلات اداری اشاره می کند و می گوید: خیلی از هنرمندان برای انجام امور ساده اداری با فرآیندهای پیچیده مواجهند. کاهش این بروکراسی می تواند فضای فعالیت را برای هنرمندان و کنشگران اقتصادی بسیار آسان کند.

دانشگاه باید به کمک اقتصاد صنایع دستی بیاید

علیرضا خواجه احمدعطاری، رئیس دانشگاه هنر اصفهان در این میزگرد با اشاره به نقش دانشگاه ها در توسعه صنایع خلاق می گوید: یکی از اشکالات اساسی این حوزه نبود آمار دقیق و اطلاعات قابل اتکا است. وقتی تصویر روشنی از وضع موجود نداشته باشیم، برنامه ریزی دقیق هم دشوار خواهد بود.

او ادامه می دهد: دانشگاه ها می توانند با انجام پژوهش های کاربردی در حوزه بازار، طراحی محصول و اقتصاد هنر به حل این مساله کمک کنند. به گفته ی ایشان، همکاری میان دانشگاه، هنرمندان و بخش خصوصی می تواند زمینه تولید دانش کاربردی را فراهم آورد.

خواجه احمدعطاری تأکید می کند: آموزش هم باید متناسب با نیازهای جدید بازار تغییر کند. دانشجویان رشته های هنری علاوه بر مهارت های سنتی باید با مفاهیمی مانند بازاریابی، مدیریت برند و تجارت بین المللی هم آشنا گردند.

او ادامه می دهد: اگر چنین نگاهی در آموزش هنر شکل بگیرد، میتوان نسل جدیدی از هنرمندان را تربیت کرد که علاوه بر خلاقیت هنری، توانایی حضور در بازارهای جهانی را هم داشته باشند.

میراث فرهنگی حلقه اتصال هنرمندان و بازار

امیر کرم زاده، مدیر کل میراث فرهنگی استان اصفهان با اشاره به نقش میراث فرهنگی در حوزه صنایع دستی می گوید: این نهاد می تواند به عنوان یک محور هماهنگ کننده میان هنرمندان، بازار و بخش گردشگری عمل کند. صنایع دستی بطور طبیعی با گردشگری پیوند دارد و توسعه هر یک می تواند به تقویت دیگری کمک نماید.

او ادامه می دهد: اصفهان به عنوان یکی از قطب های اصلی صنایع دستی کشور از ظرفیتهای بسیار زیادی برخوردار می باشد. خیلی از رشته های هنری در این استان سابقه ای چندصدساله دارند و همین مساله اهمیت حفاظت و دفاع از آنها را دوچندان می کند.

کرم زاده همین طور بر لزوم شناسنامه دار شدن محصولات صنایع دستی تاکید می کند و می گوید: این اقدام می تواند به افزایش اعتماد خریداران کمک نماید. علاوه بر آن، شناسنامه دار شدن آثار می تواند از ورود محصولات تقلّبی به بازار پیشگیری کند.

او می افزاید: توسعه بازارچه های تخصصی، برگزاری رویدادهای بین المللی و معرفی بهتر صنایع دستی در حوزه گردشگری همچون اقداماتی است که می تواند به رونق این حوزه کمک نماید.

صنایع دستی بخشی از آینده اقتصاد غیرنفتی

مهدی جمالی نژاد، استاندار اصفهان در این میزگرد با اشاره به اهمیت صنایع دستی در اقتصاد فرهنگی می گوید: این حوزه نه تنها بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی ماست، بلکه می تواند اهمیت بالای ی در اقتصاد آینده کشور ایفا کند.

او ادامه می دهد: یکی از نکات امیدوارکننده در سالهای اخیر ورود نسل جوان به عرصه صنایع دستی است. خیلی از دانشجویان و جوانان مشتاق هنرهای سنتی وارد این حوزه شده اند و این مساله نشان داده است صنایع دستی بازهم زنده و پویاست.

جمالی نژاد تصریح می کند: اگر زیرساخت های لازم در حوزه صادرات، بازاریابی و بسته بندی فراهم گردد، صنایع دستی می تواند سهم قابل توجهی در اقتصاد غیرنفتی داشته باشد.

او همین طور بر نقش دیپلماسی شهری تاکید می کند و می گوید: ارتباط با شهرهای خواهرخوانده و حضور در رویدادهای بین المللی می تواند به معرفی بهتر صنایع دستی اصفهان در سطح جهانی کمک نماید.

از ظرفیت فرهنگی تا مزیت اقتصادی

مجموع مباحث عنوان شده در این میزگرد نشان داده است که صنایع دستی اصفهان در نقطه ای حساس از مسیر توسعه خود قرار دارد. از یک سو این شهر با برخورداری از دو عنوان جهانی، تنوع گسترده رشته های هنری و پیشینه تاریخی غنی، ظرفیت بزرگی برای تبدیل شدن به یکی از قطب های اقتصاد فرهنگی در منطقه دارد. از طرف دیگر چالش هایی مانند مشکلات معیشتی هنرمندان، موانع صادراتی، ضعف در بازاریابی بین المللی و نبود زیرساخت های اقتصادی مناسب بازهم بر سر راه این حوزه قرار دارد.

آنچه از سخنان حاضران در این میزگرد برمی آید اینست که آینده صنایع دستی اصفهان بالاتر از هر چیز به نحوه مدیریت این ظرفیت ها بستگی دارد. اگر سیاستگذاری ها به سوی تقویت زیرساخت های اقتصادی، توسعه بازارهای جهانی و حمایت مؤثر از هنرمندان حرکت نماید، صنایع دستی می تواند به یکی از مهم ترین منابع درآمدی و اشتغال در اقتصاد غیرنفتی ایران تبدیل گردد.

در غیر این صورت خطر آن وجود دارد که این ظرفیت فرهنگی بزرگ بازهم در حد یک عنوان افتخارآمیز باقی بماند، بدون آن که بتواند تاثیر ملموسی بر زندگی هنرمندان و اقتصاد شهر بگذارد.

بطور خلاصه، خبرگزاری مهر، گروه استانها، کوروش دیباج: تحلیل های عرضه شده در بخش دوم از میزگرد تخصصی خبرگزاری مهر اقتصاد صنایع دستی اصفهان؛ از نشان های جهانی تا واقعیت های کارگاهی در وضعیت بحران نشان داد(مشروح کامل میزگرد را از اینجا بخوانید) که یکی از ریشه ای ترین موانع در راه توسعه این حوزه، فقدان نظام اطلاعاتی منسجم و داده های آماری قابل اتکا است؛ امری که در عمل سیاست گذاری های کلان را به تصمیم گیری هایی مقطعی و بدون پشتوانه علمی تقلیل می دهد. او می افزاید: استفاده از این ظرفیت هنوز به طور کامل محقق نشده است. رییس اتحادیه صنایع دستی اصفهان همچنین به مشکلات اداری اشاره می کند و می گوید: بسیاری از هنرمندان برای انجام امور ساده اداری با فرآیندهای پیچیده مواجهند.

1405/03/27

13:39:08

0.0 / 5

تگهای خبر: آموزش , آنلاین , بازار , حفاظ

این پست فراجا را می پسندید؟

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان در مورد این پست فراجا

نظر شما در مورد این پست فراجا

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۱ بعلاوه ۳