زیلا، آرتو و مغز غذاهای ماندگار روستای کندر کرج فراجا: البرز _ کندر فقط روستایی خوش آب وهوا در نزدیکی کرج نیست؛ باغ های میوه، خوراکیهای سنتی، زنبورداری و مراسم شب سیزدهم، بخشی از هویت مردمان این منطقه را شکل داده اند. خبرگزاری مهر، گروه استان ها، حمیدرضا عبدالمنافی: پاییز شده و سرمایی که از دامنه کوهستان به خانه های روستایی می رسد، اهالی را به آماده کردن خوراکیهای سنتی برای روزهای سرد سال تشویق می کند.آرد داخل تابه با کره حیوانی روی حرارت آهسته آهسته تفت داده می شود؛ عطر کره محلی با بوی آرد گرم شده درهم می آمیزد و بعد از اضافه شدن شکر، مخلوطی یکدست شکل می گیرد. ترکیب آماده شده بعد از خنک شدن، بافتی شبیه حلوای خشک پیدا می کند؛ شیرینی محلی «زیلا» که با چند ماده ساده تهیه می شود و طعم آن یادآور شیوه زندگی و خوراک سنتی مردمان این منطقه است.در همان حال، پودر توت و گردو هم در ظرفی با یکدیگر مخلوط می شوند. دانه های ریز و شیرین توت در کنار مغز آسیاب شده گردو، با فشار دست به هم می چسبند و بعد از قالب گیری، خوراکی محلی دیگری به نام «آرتو و مغز» آماده می شود؛ تلفیقی از محصولات باغی که در بین خوراکیهای سنتی جای دارد. این دو خوراکی با مواد اولیه ای ساده تهیه می شوند، اما پشت هرکدام قسمتی از خاطرات، سلیقه و شیوه معیشت مردمانی قرار دارد که هنوز طعم محصولات بومی را در زندگی روزمره خود حفظ نموده اند.این طعم ها و داستانها متعلق به منطقه ای در نزدیکی کرج است؛ جایی که باغ های میوه، عسل طبیعی، محصولات کوهی و آئین های قدیمی همچنان قسمتی از زندگی ساکنان آنرا می سازند.روستای کندر، با وجود نزدیکی به مرکز استان البرز، ظرفیت هایی دارد که شناخت آن تنها با تماشای طبیعت و جاذبه های گردشگری کامل نمی شود؛ برای شناخت این منطقه باید پای صحبت اهالی نشست و از باغ ها، خوراکی ها، مشاغل و رسم هایی اظهار داشت که هویت محلی آنرا ساخته اند.کندر؛ جایی میان باغ های میوه و کوهستانبرای رسیدن به این روستا، بعد از عبور از پل بیلقان باید وارد مسیر فرعی سمت راست شد و حدود هفت کیلومتر در جاده پیش رفت. با نزدیک شدن به ارتفاعات، چشم انداز روستا و باغ های اطراف نمایان می شود؛ قنات ها، آبشارها، پوشش گیاهی کوهستانی و زمینهای کشاورزی، سیمای طبیعی منطقه را شکل داده اند.اینجا طبیعت فقط منظره ای برای تماشا نیست؛ قسمتی از زندگی و معیشت مردمانی است که سال ها با باغداری، زنبورداری و استفاده از محصولات کوهستانی روزگار گذرانده اند.آرزو پهلوانی، از اهالی روستای کندر در گفتگو با گزارشگر مهر درباره ی موقعیت جغرافیایی این منطقه می گوید: «پس از پل بیلقان، اولین روستا در سمت راست مسیر، کندر است که با ورود به جاده فرعی و طی حدود هفت کیلومتر، به منطقه ای خوش آب وهوا می رسیم. از ارتفاعات این منطقه، روستا زیر پای شما قرار می گیرد و طبیعت آن به خوبی دیده می شود.»از انگور و گیلاس تا محصولات کوهی و عسل بهارهباغ های میوه از مهم ترین جلوه های زندگی تولیدی در کندر هستند. انگور و گلابی در کنار گیلاس، آلبالو، توت و گردو، قسمتی از محصولات کشاورزی این روستا را می سازند. تنوع گیلاس های منطقه هم قابل توجه است؛ گیلاس تک دانه و گیلاس صورتی همچون محصولاتی هستند که میان اهالی به شهرت رسیده اند و آلبالوهای محلی و رسمی هم در باغ ها تولید می شوند.پهلوانی درباره ی محصولات باغی منطقه توضیح می دهد: انگور و گلابی کندر از محصولات شناخته شده این منطقه هستند. گیلاس تک دانه و گیلاس صورتی هم از محصولات معروف روستاست و در کنار آنها آلبالو، توت و گردو تولید می شود.ظرفیت طبیعی منطقه به باغ ها محدود نمی گردد. ارتفاعات اطراف روستا محل رویش انواع گیاهان خودرو و خوراکیهای کوهی است.کوهی به نام «لیز» در این محدوده وجود دارد که به قول اهالی، سبزی هایی مانند سیرک و والکه یا والک در آن می روید. قارچ کوهی هم از دیگر محصولات طبیعی منطقه است که مردم محلی آنرا «گوبلک» می نامند. این محصولات در کنار میوه های باغی، قسمتی از تنوع خوراکی و طبیعی منطقه را شکل می دهند.دامداری هم زمانی سهم بیشتری در اقتصاد خانوارهای روستا داشت، اما حالا فعالیت آن نسبت به گذشته کم رنگ تر شده است. در مقابل، زنبورداری همچنان از مشاغل فعال کندر به حساب می آید و برخی خانواده ها در این عرصه فعالیت دارند.پهلوانی که خانواده اش هم از زنبورداران منطقه هستند، درباره ی تولیدات این بخش می گوید: «ما در کندر عسل بهاره تولید می نماییم و علاوه بر عسل، محصولاتی مانند گرده گل و ژل رویال هم از فعالیت زنبورداری به دست می آید.»فعالیت زنبورداران به روستا محدود نمی ماند. جابه جایی کندوها جهت استفاده از شهد گل ها و پوشش گیاهی مناطق مختلف، قسمتی از شیوه تولید عسل است.پهلوانی در اینباره می گوید: «زنبورها را به مناطقی مانند بوئین زهرا و علی پیچک می بریم و در بعضی مواقع هم برای تولید عسل کنار و عسل گشنیز، کندوها را بسمت بوشهر منتقل می نماییم.»زیلا، لواشک و قالیبافی؛ ردپای مشاغل خانگیدر کنار باغداری و زنبورداری، فرآوری محصولات کشاورزی در خانه ها هم قسمتی از فعالیت اقتصادی خانواده های روستاست. خشک کردن آلو و آلبالو و تهیه لواشک، همچون کارهایی است که زنان منطقه انجام می دهند. میوه هایی که در فصل برداشت از باغ ها جمع آوری می شوند، بخشی به شکل تازه مصرف و بخش دیگر به فرآورده های خانگی تبدیل می شوند؛ روشی که به استفاده بیشتر از محصولات باغی کمک می نماید.قالیبافی هم از مشاغل سنتی زنان کندر بوده است؛ هنری که به قول پهلوانی، مانند برخی دیگر از فعالیتهای قدیمی روستا نسبت به گذشته رونق کمتری دارد. کاهش فعالیت دامداری و کم رنگ شدن قالیبافی، در کنار استمرار فرآوری خانگی محصولات، تصویری از تغییر تدریجی شیوه های معیشت در این منطقه ارائه می کند.زیلا هم در همین پیوند میان تولیدات محلی و خوراک سنتی معنا پیدا می کند. استفاده از کره حیوانی در تهیه این شیرینی، یادآور زمانی است که دامداری رونق بیشتری داشت و خانواده ها قسمتی از نیازهای لبنی خویش را در خانه تأمین می کردند.پهلوانی درباره ی شیوه تهیه کره و استفاده از آن می گوید: «در گذشته خانواده ها از فرآورده های لبنی و کره محلی خودشان استفاده می کردند. کره را آب می کردند و روغن آنرا از بخش جامد باقیمانده جدا می کردند؛ قسمتی از این فرآورده ها هم در تهیه خوراکیهای سنتی کاربرد داشت.»این بانوی کندری همینطور به تولید برخی محصولات باغی بدون استفاده مستقیم از سموم اشاره می کند؛ موضوعی که البته برای اطلاق عنوان ارگانیک به محصولات، نیازمند بررسی شیوه تولید و تأیید رعایت معیارهای مربوط است.شب سیزدهم کندر؛ رسمی که از دل یک خاطره شکل گرفتدر میان داستانهای فرهنگی اهالی، رسمی وجود دارد که ۱۳ شب بعد از شب یلدا برگزار می گردد و مردم از آن با عنوان شب چله کندر یاد می کنند.پیشینه این مراسم، بنا بر روایت پهلوانی، این اهالی قدیمی کندر، به اتفاقی در زمستان های گذشته بازمی گردد؛ زمانی که بزرگ ترهای روستا برای خرید از منطقه خارج شده بودند، اما بارندگی سنگین برف و بسته شدن جاده، بازگشت آنان را به تأخیر انداخت.خوراکی های محلی هم در این مراسم جایگاه دارند. توت و گردو همچون محصولاتی هستند که در کنار آرتو و مغز مصرف می شوند؛ خوراکی ای که از ترکیب پودر این دو محصول و قالب گیری آن به دست می آید. پیوند این خوراکی با محصولات باغی منطقه، نشان داده است سنت غذایی مردم تا چه اندازه از داشته های طبیعی و کشاورزی اطرافشان تاثیر گرفته است.در کنار این مراسم، برخی آئین های مربوط به سوگواری هم همچنان در بین خانواده ها برگزار می گردد.پهلوانی درباره ی استمرار این سنت ها می گوید: «هنوز طبق روال، مراسم سه شبانه روز برگزار می گردد و مراسم ختم هم مثل قدیم، شب غریب و شب سوم و شب هفتم و چهلم پابرجا می باشد.»کندر؛ فراتر از یک مقصد گردشگری در نزدیکی کرجطبیعت کوهستانی، قنات ها، آبشارها و باغ های میوه، تنها قسمتی از ظرفیتهای گردشگری کندر هستند. باغ لاله های منطقه هم از جاذبه هایی است که در معرفی این روستا مورد توجه قرار گرفته است. در عین حال، تقلیل هویت کندر به یک مقصد تفریحی، بخش مهمی از حقیقت زندگی در آنرا نادیده می گیرد؛ واقعیتی که با تولید محصولات باغی، فعالیت زنبورداران، مهارت های خانگی زنان و استمرار آئین های محلی شکل گرفته است.گردشگری روستایی زمانی می تواند به فرصت اقتصادی پایدار تبدیل گردد که ارتباط میان حضور بازدیدکنندگان و معیشت ساکنان هم مورد توجه قرار گیرد. معرفی عسل بهاره، فرآورده های خانگی، شیرینی زیلا، آرتو و مغز و محصولات باغی می تواند در کنار جاذبه های طبیعی، زمینه شناخت بیشتر تولیدات بومی را فراهم آورد. در مقابل، کم رنگ شدن دامداری و قالیبافی نشان داده است حفظ مشاغل سنتی هم به توجه و حمایت نیاز دارد.پهلوانی با تکیه بر ظرفیتهای طبیعی و سبک زندگی روستایی، کندر را منطقه ای بکر و خوش آب وهوا توصیف می کند و می گوید: «بسیاری از مردم برای تفریح به نقاط مختلف اطراف کرج می روند، اما من خودم حتی اگر صد سال دیگر هم بگذرد، دوست دارم در کندر زندگی کنم؛ چون این روستا طبیعتی زیبا و فضایی دارد که برای من پرارزش است.»کندر برای گردشگران شاید مجالی برای فاصله گرفتن از شلوغی شهر باشد، اما برای ساکنانش خانه ای است که باغ های انگور و گیلاس، عسل بهاره، شیرینی زیلا، خوراکی آرتو و مغز در آن به هم پیوند خورده اند. ارزش این روستا فقط در زیبایی طبیعتش خلاصه نمی شود؛ قسمتی از هویت بومی البرز در همین شیوه زندگی، تولید و سنت هایی جریان دارد که حفظ آنها به اندازه معرفی جاذبه های گردشگری اهمیت دارد. دهیار کندر: توسعه گردشگری باید با حفظ هویت فرهنگی روستا همراه باشدبهنام پهلوانی، دهیار روستای کندر در گفتگو با خبرگزاری مهر، با تکیه بر ضرورت ایجاد توازن میان توسعه گردشگری، رونق اقتصادی و حفظ هویت فرهنگی روستا می گوید: نگاه ما به آینده کندر، نگاهی جامع به همه ظرفیتهای این روستاست. کندر از طبیعت زیبا، باغ های پربار، پیشینه تاریخی و فرهنگی، محصولات کشاورزی، خوراکیهای بومی، صنایع دستی و آئین های پرارزش محلی برخوردارست و هر یک از این ظرفیت ها می تواند سهمی در رونق اقتصادی و توسعه پایدار روستا داشته باشد.وی در ادامه اظهار داشت: اعتقاد دارم گردشگری باید به مجالی برای معرفی این داشته ها و ایجاد درآمد برای خانواده های روستایی، تولیدکنندگان، باغداران، زنبورداران، هنرمندان و کنشگران صنایع دستی تبدیل گردد.پهلوانی همینطور تصریح کرد: در کنار این ظرفیت ها، نباید فراموش نماییم که کندر قبل از آن که یک مقصد گردشگری باشد، خانه و محل زندگی مردمانی با فرهنگ، اعتقادات و باورهای ریشه دار است. اهالی این روستا عمدتا متدین و پایبند به ارزش های دینی و اخلاقی هستند و حفظ این ارزش ها و رعایت شئونات اسلامی و فرهنگی، از موضوعات مهم در زندگی اجتماعی مردم به حساب می آید. ازاین رو معتقدیم توسعه گردشگری باید با احترام متقابل میان میزبان و میهمان و با درنظر گرفتن فرهنگ و هویت جامعه محلی همراه باشد.این مسئول روستای کندر اضافه کرد: از جانب دیگر، استقبال از توریست زمانی نتیجه مطلوبی خواهد داشت که زیرساخت های لازم، امکانات خدماتی، مدیریت پسماند، ساماندهی فضاهای عمومی، ترافیک و ظرفیت پذیرش روستا هم متناسب با میزان حضور گردشگران مورد توجه قرار گیرد. توسعه گردشگری نباید آرامش و کیفیت زندگی ساکنان را تحت تاثیر قرار دهد؛ همانطور که حفظ ارزش های بومی هم نباید مانع بهره برداری درست و اصولی از فرصتهای گردشگری و اقتصادی شود.دهیار این روستای گردشگرپذیر همینطور اظهار داشت: ما اعتقاد داریم می توان کندر را به الگویی از گردشگری مسئولانه و روستامحور تبدیل کرد؛ گردشگری ای که در آن طبیعت حفظ شود، تولیدات محلی و صنایع دستی فرصت عرضه و معرفی پیدا کنند، جوانان و زنان روستا در فعالیتهای اقتصادی نقش بیشتری داشته باشند و با این حال، فرهنگ، اعتقادات دینی، آداب و رسوم و سبک زندگی مردم مورد احترام قرار گیرد.پهلوانی بالاخره، توسعه حقیقی کندر را در ایجاد تعادل میان آبادانی، رونق اقتصادی، حفظ محیط زیست و صیانت از هویت فرهنگی و دینی مردم می دانیم. کندر باید هم برای گردشگران مقصدی جذاب و خاطره انگیز باشد و هم برای ساکنانش محیطی آرام، اصیل و شایسته زندگی باقی بماند. 1405/08/23 12:14:54 0.0 / 5 3 تگهای خبر: ارتباط , توریست , جاذبه , جامعه این پست فراجا را می پسندید؟ (0) (0) تازه ترین مطالب مرتبط حفاران بدون مجوز را می گیرند و یک هفته بعد آزاد می کنند هیچ انسانی نباید به علت محل تولدش از موقعیت های برابر محروم شود آموزش کامل استعلام سال تولید فندک زیپو آخرهفته پاییزی در حوالی تهران نظرات بینندگان در مورد این پست فراجا نظر شما در مورد این پست فراجا نام: ایمیل: نظر: سوال: = ۳ بعلاوه ۳